به گزارش مفدا بم، آرتریت روماتوئید یا روماتیسم مفصلی (RA) نوعی بیماری خودایمنی است که بدن در اثر ابتلا به آن بافت سالم خود را مانند یک جسم خارجی خطرناک و تهدیدکننده می‌بیند. سیستم ایمنی در این شرایط به پوشش مفصل‌ها حمله می‌کند و به التهابی دامن می‌زند که با ورم و درد مفصل و خطر آسیب‌دیدگی استخوان و مفصل همراه است. چون روماتیسم مفصلی یک بیماری سیستمی است، می‌تواند بر دیگر سیستم‌های بدن، مانند چشم، ریه و عروق خونی نیز اثر بگذارد. علت آرتریت روماتوئید مشخص نیست، با این حال به نظر می‌آید که عامل‌های خطری شامل فاکتورهای ژنتیکی از قبیل سابقه خانوادگی ابتلا به روماتیسم مفصلی و عامل‌های محیطی همچون سیگار کشیدن، بیماری لثه و چاقی در ابتلا به این عارضه نقش داشته باشد.

تشخیص زودهنگام و درمان مناسب علائم را برطرف می‌کند، از آسیب مفصلی پیشگیری می‌کند یا آن را به تاخیر می‌اندازد و کمک می‌کند تا بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید زندگی فعالی داشته باشند.

دکتر فرشته تقوایی متخصص داخلی دارای بورد تخصصی بیماری های داخلی در این باره توضیح می دهد؛

عوامل زمینه ساز ابتلا به آرتریت روماتوئید را بیان کنید؟

آرتریت روماتوئید یک بیماری التهابی مزمن با درگیری چند مفصلی می باشد. علایم التهاب در مفصل معمولا خود را بصورت تورم، درد و بدشکلی خود را نشان می‌دهد و شروع درگیری غالبا از مفاصل کوچک انگشتان دست می باشد.

این بیماری تظاهرات خارج مفصلی نیز دارد که در افراد مختلف بروز و ظهور آن متفاوت است و طیف گسترده ای از علایم از جمله خستگی، برآمدگی های زیر پوستی و حتی اختلالات خونی و بیماریهای قلبی عروقی را شامل می شود.

  بیشترین عامل زمینه ساز ابتلا به این بیماری، استعداد ژنتیکی می باشد که در صورت قرار گرفتن در کنار فاکتورهای محیطی احتمال بروز بیماری افزایش پیدا می‌کند.

از جمله فاکتورهای محیطی شناخته شده در ابتلا به این بیماری، مصرف طولانی مدت سیگار، ابتلا به برخی بیماریهای عفونی بویژه ویروس اپشتین بار (EBV) و بیماریهای لثه و دندان ناشی از باکتری پورفیروموناس ژینژیوالیس می‌باشد.

 علائم و نشانه‌های روماتیسم مفصلی چیست و چگونه تشخیص داده می شود؟

این بیماری در زنان شیوع بالاتری نسبت به مردان دارد. بیشترین علایم آرتریت روماتوئید از التهاب مفصل و ساختارهای اطراف مفصل مثل تاندون و بورس ناشی می شود.

درگیری مفاصل معمولا به صورت قرینه و دوطرفه بوده و شایعترین مفاصل درگیر بند ابتدایی انگشتان و مفاصل متاکارپوفارنژیال (بین انگشتان و دست) می‌باشد.

برخلاف اینها، درگیری بند انتهایی انگشتان در این بیماران وجود ندارد. و اکثر بیماران از احساس خشکی صبحگاهی در بدن، به مدت بیشتر از یک ساعت نیز شکایت دارند. برای تشخیص این بیماری، باید علایم ذکر شده حداقل ۶هفته طول کشیده باشد.

جهت تشخیص قطعی می توان از چک آزمایشگاهی مارکرهای التهابی مثل CRP , ESR و همچنین مارکر اختصاصی Anti ccp کمک گرفت.

فاکتور روماتوئید (RF) نیز در غالب این بیماران تیتر افزایش یافته داشته و در تشخیص بیماری کمک کننده است.

روش های تصویربرداری ارزش کمی در تشخیص این بیماری دارند و تنها جهت بررسی شدت بیماری مورد استفاده قرار می‌گیرند.

درگیری های خارج مفصلی از قبیل: "خشکی قرنیه، خشکی دهان، آسیب دیسک گردنی و درنتیجه اختلال در حس یا حرکت اندام ها، التهاب عضله قلب اختلال ریتم و نارسایی دریچه، فیبروز ریوی و تجمع مایع در پرده اطراف ریه ها و در نتیجه تنگی نفس، اختلال در سلولهای خونی از جمله کم خونی و نارسایی مغز استخوان در مبتلایان این بیماری شایع است.

 در انتها روش های رایج درمان آرتریت روماتوئید را شرح دهید.

تشخیص به موقع و زود هنگام روماتیسم مفصلی اولین گام در فرآیند درمان این اختلال محسوب می‌شود. اگر شما دچار علائم و نشانه‌های بالا هستید باید به متخصص روماتولوژی که در زمینه درمان آرتروز تخصص دارد مراجعه کنید تا با ارزیابی سابقه پزشکی شما، انجام معاینات جسمانی و درخواست تست‌های آزمایشگاهی مشکل تان را تشخیص دهد.

با توجه به اینکه بیماری آرتریت روماتوئید یک بیماری مزمن التهابی سیستمیک می باشد جهت کنترل علایم آن باید از داروهایی که خواص ضدالتهابی دارند کمک گرفت. از جمله موثرترین داروهایی که امروزه مورد استفاده هستند داروهای دسته DMARD از جمله متوتروکسات می باشد که میتوانند مانع از پیشرفت بیماری، تخریب مفصلی و بدشکلی مفاصل بشوند.

درمان این بیماری معمولا مادام العمر ادامه میابد و طی درمان بیمار باید دایما از نظر علایم و بررسی های آزمایشگاهی تحت نظر پزشک متخصص مورد پایش قرار بگیرد

همچنین تمام بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید باید برنامه ی ورزشی مناسب و منظم تحت نظر مربی آموزش دیده داشته باشند و حتی الامکان در اکثر روزهای هفته به مدت حداقل ۳۰ دقیقه فعالیت فیزیکی با شدت متوسط  را جهت تقویت قدرت عضلات در برنامه زندگی روزانه خود قرار دهند.

خبرنگار مفدا بم: معصومه سدری زاده